Skład Ekipy VIII - ekipa operacyjna "Cravat" - INFORMACJE :
Dalsze informacje w opracowaniu.
1. kapitan dyplomowany KOŻUCHOWSKI Henryk pseudonim "Hora"
Najbardziej dramatyczna postać wśród cichociemnych - kapitan dypl. Henryk KOŻUCHOWSKI pseudonim "Hora" po skoku ze spadochronem na placówkę zrzutową AK pod Łowiczem otrzymał przydział do Okręgu Łódzkiego AK, gdzie w komendzie sztabu okręgu objął Oddział III.
Okręg Łódzki działał w bardzo skomplikowanych okolicznościach, gdyż na terytorium okręgu Niemcy część obszarów przypisali do III Rzeszy jako część tzw. Warthegau, natomiast pozostała część należała do Generalnego Gubernatorstwa zarządzanego przez Hansa Franka. Być może dlatego w Okręgu Łódzkim AK udało się zorganizować doskonale funkcjonującą sieć wywiadowczą, której agenci usytuowani byli w miastach III Rzeszy oraz okupowanych krajach Europy Zachodniej, a mianowicie w :
Berlinie, Hamburgu, Monachium, Bremie, Kolonii oraz w Szczecinie, Gdańsku, Królewcu (dziś Kaliningrad, wtedy Koenigsberg), Marsylii. Sieć ta działała sprawnie do maja - czerwca 1944 roku, kiedy to zdarzyła się tzw. wsypa.
Kapitan Henryk Kożuchowski został aresztowany w Łodzi w grudniu 1942 roku, a więc około 8 miesięcy od chwili wylądowania w Kraju. Pół roku później kapitan Kożuchowski uciekł z więzienia, co wzbudziło podejrzenia, że zdecydował się on na współpracę z Gestapo, które zaaranżowało jego ucieczkę z więzienia.
Podjęte działania kontrwywiadu AK doprowadziły do wniosku, że kpt. Kożuchowski współpracuje z Gestapo.
Przeprowadzona w konspiracyjnych warunkach rozprawa Wojskowego Sądu Specjalnego zakończyła się wyrokiem skazującym na karę śmierci kapitana dypl. Henryka Kożuchowskiego.
Wykonanie wyroku zlecono łodzkiemu Kedywowi, którego żołnierze zastrzelili kpt. dypl. Kożuchowskiego na podstawie wspomnianego wyroku.
Przez wiele lat po wojnie informacje na temat rzekomej współpracy kpt. Kożuchowskiego z okupantem skutecznie obrzydzały życie członkom jego rodziny. W końcu jednak okazało się, że kapitan dypl. Henryk KOŻUCHOWSKI był niewinny, a wykonany wyrok Wojskowego Sądu Specjalnego oparty na przypuszczeniach i błędnie zinterpretowanych faktach.
Kapitan dyplomowany Henryk KOŻUCHOWSKI pseudonim "Hora" został pośmiertnie zrehabilitowany w latach 60-tych XX wieku, ale, jak się wydaje, nie wynagrodzono go pośmiertnie jakimkolwiek godnym odznaczeniem za pracę w konspiracji na terenie Kraju. Jego losy warte są poznania ... *)
Dalsze informacje w opracowaniu.

2.
kapitan dyplomowany CETYS Teodor pseudonim "Wiking"
Szef Oddziału III sztabu Okręgu Wileńskiego. Szef sztabu oddziałów polowych AK z połączonych okręgów AK - nowogródzkiego i wileńskiego, które w ramach akcji "Burza" miały samodzielnie zdobyć Wilno. Po rozbrojeniu oddziałów przez Armię Czerwonš przebywał w jednym z obozów w Kałudze lub w Riazaniu, skąd po kilku latach pobytu w obozach (jenieckich ? więziennych ?) żołnierze AK powrócili do Polski. **)
Dalsze informacje w opracowaniu.

3. kapitan dyplomowany MICH Stefan pseudonim "Jeż"
Zastępca kierownika, a później kierownik Oddziału III Obszaru Warszawskiego AK (teren przedwojennego województwa warszawskiego bez Warszawy). Brał udział w Powstaniu Warszawskim dowodząc kompanią "Koszta", a następnie Zgrupowaniem "Sosna". ***)
Dalsze informacje w opracowaniu.

4. porucznik dyplomowany ZAWADZKI Alfred pseudonim : "Kos"
Pierwszy spadochroniarz - cichociemny, którego skierowano do Okręgu Śląskiego AK, gdzie objął w sierpniu 1942 roku stanowisko szefa Oddziału III sztabu komendy okręgu. Jego los był również tragiczny. Zdradzony, ujęty przez hitlerowców na stacji kolejowej Piotrowice na Śląsku Cieszyńskim. W chwili aresztowania połamano mu brutalnie kości, następnie przewieziony w nieznanym kierunku. Po dzień dzisiejszy nie udało sie ustalić jego losu od chwili aresztowania ani uzyskać informacji o jego losach. Prawdopodobnie zmuszony sytuacjš popełnił samobójstwo (otruł się). ****)
Dalsze informacje w opracowaniu.

5.
porucznik BORYCZKA Adam pseudonim : "Brona"
Do grudnia 1942 roku w Odcinku V organizacji dywersyjno-wywiadowczej "Wachlarz". Od grudnia 1942 roku w komendzie Okręgu Wileńskiego jako oficer do zleceń specjalnych komendanta okręgu, następnie od marca 1943 roku - szef Kedyw-u Okręgu Wileńskiego, który posiadał w swojej dyspozycji dwoma oddziałami oraz dziesięcioma patrolami dywersyjnymi (w tym utworzone z kolejarzy).
Ciężko ranny latem 1943 roku, uwięziony, wyrwał się w sierpniu 1943 r. z ršk niemieckich i później, po wyleczeniu ran opuścił Wilno z zadaniem uformowania oddziału partyzanckiego. Utworzony przez niego oddział nazywany "Oddziałem Brony" toczył samodzielnie walki w terenie do wiosny 1944 roku. W marcu 1944 r. "Oddział Brony", a wraz z nim jego dowódca, por. Boryczka wszedł w skład 6 Wileńskiej Brygady Dyspozycyjnej Kedywu. przyp.5 )
Dalsze informacje w opracowaniu.

6. porucznik ROMASZKAN Roman pseudonim : "Tatar"
Komendant tzw. wołyńskiej bazy "Stadionu" (zwany także "Zegarem". Inaczej CZT czyli Centrala Zaopatrzenia Terenu Kedyw-u Komendy Głównej AK ) w Józefowie pod Warszawą. Szkolił żołnierzy scalonej z AK organizacji "Jerzyki" -Powstańcze Oddziały Specjalne. przyp.6)

Dalsze informacje w opracowaniu.


Przypisy :
*) - Tucholski, Jędrzej - "Spadochronowa opowieść" - Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1991, wydanie I, ISBN - 83-206-0838-4; ISSN -0239-5983, str. 114 -115
**) - tamże, str. 133, 136
***) - tamże, str.str. 123, 113
****) - tamże, str. 114
przyp.5) - tamże, str. 133, 135
przyp.6) - tamże, str. 112


Opublikowano : 2009-10-25
Aktualizowano : 2009-10-27